ทีมนักวิทยาศาสตร์จากออสเตรเลียและไอร์แลนด์ รายงานการค้นพบโมเลกุลตัวหนึ่งชื่อ TAK1 ซึ่งทำหน้าที่เหมือนเกราะคุ้มกันให้เซลล์มะเร็ง — เมื่อทีมทดลอง “ปิด” TAK 1 ในหนูที่มีระบบภูมิคุ้มกันปกติ เนื้องอกโตช้าลงอย่างชัดเจนและอัตราการรอดชีวิตของสัตว์ทดลองเพิ่มสูงขึ้น ผลงานนี้ตีพิมพ์ใน Cell Reports และถูกมองว่าอาจเป็นจุดเปลี่ยนของแนวทางรักษามะเร็งโดยอาศัยภูมิคุ้มกันตัวเองของร่างกาย
TAK1 โช้คอัพผู้ปกป้องเนื้องอก
นักวิจัยอธิบายว่า TAK 1 ทำหน้าที่เป็น “บอดี้การ์ด” ทางชีวภาพ ช่วยให้เซลล์มะเร็งทนต่อการโจมตีจากเซลล์ภูมิคุ้มกัน โดยเฉพาะ CD8+ T cells ซึ่งปล่อยสารสื่อเคมี (cytokines) เพื่อทำลายเซลล์ผิดปกติ การบล็อก TAK 1 จึงเปรียบเสมือนการถอดโล่ออกจากเซลล์มะเร็ง — ทำให้ภูมิคุ้มกันสามารถเข้าทำลายได้มีประสิทธิภาพขึ้น
Tirta Djajawi นักชีวการแพทย์จาก ONJCRI ให้ภาพอุปมาไว้ชัดเจนว่า “TAK 1 เปรียบเสมือนโช้คอัพที่ช่วยให้เซลล์มะเร็งทนแรงกระแทกจากภูมิคุ้มกัน — ถ้าเราถอดโช้คนี้ออก เนื้องอกก็จะพังทลายเมื่อเจอกับการโจมตีของภูมิคุ้มกัน”
ผลลัพธ์น่าสนใจ แต่ยังห่างไกลการรักษาในคน
แม้ผลจากหนูทดลอง (โดยเฉพาะกับมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา) จะน่าประทับใจ แต่ทีมวิจัยย้ำว่า ยังมีงานต้องตามมาอีกมาก ก่อนจะพูดถึงการรักษาในมนุษย์ ตัวอย่างเช่น ต้องตรวจสอบว่า TAK 1 มีบทบาทสำคัญในเนื้อเยื่อปกติที่อื่นหรือไม่ เพราะการยับยั้งโมเลกุลนี้อาจก่อผลข้างเคียง หากตัวยาไม่คัดเลือกเป้าหมายได้ดีเพียงพอ
นักวิทยาศาสตร์ยังต้องทดสอบในสปีชีส์ที่ซับซ้อนกว่า และประเมินความปลอดภัยในระบบร่างกายจริง ๆ รวมถึงพิจารณาว่ากลไกนี้ใช้ได้ผลกับมะเร็งชนิดอื่น ๆ หรือไม่ ก่อนจะเริ่มขึ้นสู่การทดลองในมนุษย์ (clinical trials)
การค้นพบสวิตช์โมเลกุลที่ช่วย “ปลดบัง” ให้ภูมิคุ้มกันเห็นเนื้องอก ถือเป็นแนวคิดที่สอดคล้องกับแนวทางการรักษามะเร็งยุคใหม่ — ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของผู้ป่วยเป็นตัวจัดการโรคเองมากขึ้น แต่อย่างไรก็ดี ผู้เชี่ยวชาญเตือนให้มองทั้งโอกาสและความเสี่ยงควบคู่กันไป เพราะการแทรกแซงระบบชีวภาพที่ละเอียดอ่อนต้องการการทดสอบเชิงลึกเพื่อให้ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพในคน
งานวิจัยชิ้นนี้ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร Cell Reports
tags : sciencealert
