ถ้าคุณคิดว่าการขนส่งวัตถุไวไฟนั้นยากแล้ว ลองมาดูการขนส่ง “ปฏิสสาร” (Antimatter) ที่พร้อมจะระเบิดตัวเองทิ้งทันทีที่สัมผัสกับอากาศ! ล่าสุด องค์กรวิจัยนิวเคลียร์แห่งยุโรป หรือ CERN ได้สร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ให้กับวงการฟิสิกส์ ด้วยการประสบความสำเร็จในการนำ “ปฏิโปรตอน” (Antiprotons) ใส่รถบรรทุกวิ่งออกสู่ถนนเป็นครั้งแรกของโลก เปลี่ยนเรื่องเพ้อฝันในนิยายวิทยาศาสตร์ให้กลายเป็นเรื่องจริง
ทำไมถึงต้องระวังขนาดนั้น?
ต้องเข้าใจก่อนว่า “ปฏิสสาร” คือฝาแฝดสายดาร์กของสสารปกติครับ ความร้ายกาจของมันคือถ้ามันเผลอไปแตะโดนสสารปกติ (แม้แต่โมเลกุลอากาศหรือผนังกล่อง) ทั้งคู่จะทำลายล้างกันเองทันที (Annihilation) แล้วสลายกลายเป็นพลังงานมหาศาลในพริบตา การกักเก็บมันไว้ให้ลอยนิ่งๆ โดยไม่แตะต้องอะไรเลยจึงเป็นโจทย์ที่ยากระดับพระกาฬมาตลอด
ตู้กับดักอัจฉริยะหนัก 850 กิโลกรัม
เพื่อภารกิจนี้ ทีมวิศวกรได้เนรมิตอุปกรณ์ที่เรียกว่า “กับดักเพนนิงแบบเคลื่อนย้ายได้” (Portable Cryogenic Penning Trap) ซึ่งรูปร่างหน้าตาดูคล้ายตู้เก็บเอกสารยักษ์แต่หนักเกือบตัน! ภายในคือห้องสุญญากาศขั้นสูงสุดที่มีอุณหภูมิต่ำเตี้ยเรี่ยดินถึง $-268$°C เพื่อแช่แข็งอนุภาคให้ขยับช้าลง และใช้สนามแม่เหล็กกำลังสูงประคองให้ปฏิโปรตอนทั้ง 92 อนุภาคลอยเคว้งอยู่กลางอากาศตลอดการเดินทาง
ลุ้นระทึกผ่านกราฟรูปตัว M
เมื่อวันที่ 24 มีนาคมที่ผ่านมา ทีมนักวิทยาศาสตร์ได้นำตู้ล้ำยุคนี้ขึ้นรถบรรทุกวิ่งทดสอบรอบสถาบันเป็นระยะทาง 10 กิโลเมตร ความท้าทายที่สุดไม่ใช่ระยะทาง แต่คือ “แรงสั่นสะเทือน” ครับ ทีมงานต้องจ้องหน้าจอมอนิเตอร์ตาไม่กะพริบเพื่อดูสัญญาณกราฟรูปตัว M ถ้ากราฟเปลี่ยนทรงเมื่อไหร่ หมายความว่าปฏิสสารสลายตัวไปแล้ว แต่ผลปรากฏว่า… ทุกอย่างราบรื่นและปลอดภัยร้อยเปอร์เซ็นต์!
ความสำเร็จครั้งนี้คือจุดเริ่มต้น เพราะเป้าหมายต่อไปของ CERN คือการส่งปฏิสสารไปให้ห้องแล็บทั่วยุโรปได้ศึกษากันถึงที่ โดยเตรียมวางแผนโรดทริปยาว 8 ชั่วโมง มุ่งหน้าสู่เมืองดุสเซลดอร์ฟ ประเทศเยอรมนี เพื่อทดสอบว่าระบบจะยังเสถียรอยู่ไหมหากต้องเดินทางไกลข้ามประเทศ ซึ่งถ้าทำสำเร็จ นี่จะเป็นการเปิดประตูสู่การไขความลับจักรวาลที่กว้างกว่าเดิมหลายเท่า
tags seattletimes
