ลืมภาพกังหันลมยักษ์ที่มีใบพัดหมุนติ้วไปได้เลย! เพราะตอนนี้โลกกำลังตื่นเต้นกับ “กังหันลมไร้ใบพัด” (Bladeless Wind Turbine) ที่ดูเผินๆ เหมือนเสาไฟพุ่งขึ้นมาจากดิน แต่สามารถปั่นกระแสไฟฟ้าได้จริง นวัตกรรมนี้มีจุดเริ่มต้นที่น่าเหลือเชื่อจากคลิปสะพานทาโคมาแนร์โรวส์บิดตัวถล่มในปี 1940 ซึ่ง “เดวิด ญาเญซ” วิศวกรชาวสเปนมองเห็นพลังแฝงในแรงสั่นสะเทือนนั้น และใช้เวลากว่า 20 ปีเปลี่ยนมันให้กลายเป็นเครื่องผลิตไฟฟ้าที่ทั้งถูกและดีกว่าเดิม
หลักการฟิสิกส์ที่เปลี่ยนแรงสั่นเป็นพลังงาน
ความลับของกังหันชนิดนี้ไม่ได้อยู่ที่ “การหมุน” แต่อยู่ที่ “การแกว่ง” ครับ โดยใช้ปรากฏการณ์ที่เรียกว่า “การหลุดของกระแสวน” (Vortex shedding) เมื่อลมพัดผ่านเสาคาร์บอนไฟเบอร์ มันจะเกิดแรงผลักสลับซ้ายขวาทำให้เสาสั่นสะเทือนอย่างรุนแรง จากนั้นเครื่องกำเนิดไฟฟ้าที่ฐานจะใช้แม่เหล็กและขดลวดเปลี่ยนแรงสั่นนั้นเป็นไฟฟ้าทันที ซึ่งช่วยลดต้นทุนการผลิตได้ถึง 40% และทำงานได้เงียบสนิทแบบไม่มีเสียงรบกวนเลย
ตอบโจทย์ชีวิตคนเมือง: ลมเบาก็ปั่นไฟได้
ผลการทดสอบล่าสุดพบว่าเจ้าเสาปั่นไฟนี้ทำงานได้ยอดเยี่ยมแม้ในความเร็วลมต่ำเพียง 3-8 เมตรต่อวินาที ซึ่งถือเป็น “จุดเปลี่ยน” สำคัญ เพราะกังหันลมแบบปกติมักจะใช้ไม่ได้ผลบนดาดฟ้าตึกในเมืองที่มีลมไม่แรงนัก นอกจากนี้มันยังเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมสุดๆ เพราะไม่มีใบพัดมาคอยสอยนกที่บินผ่าน และใช้พื้นที่ติดตั้งน้อยมากจนสามารถวางเรียงกันให้กลายเป็นสวนพลังงานขนาดเล็กได้เลย
เทคโนโลยีดังกล่าวกำลังก้าวเข้าสู่เฟสใหม่ โดยบริษัทสตาร์ทอัพอย่าง Vortex Bladeless และพันธมิตรระดับโลกกำลังเร่งพัฒนาจากรุ่นเล็กหลักร้อยวัตต์ ไปสู่รุ่นต้นแบบขนาดใหญ่เพื่อใช้งานในเชิงพาณิชย์อย่างเต็มรูปแบบ นี่คือจิ๊กซอว์ชิ้นสำคัญที่จะทำให้ตึกทุกตึกในอนาคตสามารถผลิตไฟฟ้าใช้เองได้จากสายลมที่พัดผ่าน โดยไม่ต้องกลัวเสียงดังหรืออันตรายจากใบพัดอีกต่อไป
tags en.futuroprossimo
