เมื่อ “ต้นไม้” ไม่ใช่แค่ทรัพย์สิน แต่เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีสิทธิ
เมืองเล็ก ๆ ในแคนาดาสร้างความฮือฮาให้กับวงการสิ่งแวดล้อมทั่วโลก หลังสภาเมืองเทอร์ราส-โวเดรย (Terrasse-Vaudreuil) ในรัฐควิเบก มีมติเป็นเอกฉันท์รับรองว่า “ต้นไม้” คือสิ่งมีชีวิตที่มีสิทธิของตนเองอย่างเป็นทางการ ถือเป็นเทศบาลแห่งแรกของประเทศที่ออกมาประกาศจุดยืนในลักษณะนี้
เมืองที่มีประชากรราว 2,000 คนแห่งนี้ ระบุว่าต้นไม้ควรได้รับการคุ้มครองในฐานะสิ่งมีชีวิต โดยมีสิทธิในการมีชีวิต เติบโตตามธรรมชาติ รักษาความสมบูรณ์ของโครงสร้าง และมีสิทธิในการฟื้นฟูสภาพของตนเอง
จุดเริ่มต้นจากสารคดีที่เปลี่ยนมุมมองของคนทั้งเมือง
แนวคิดดังกล่าวเกิดขึ้นหลังการฉายสารคดีเรื่อง “Des arbres et des arts” ซึ่งนำเสนอเรื่องราวของต้นไม้ในฐานะสิ่งมีชีวิตที่สามารถสื่อสารและเชื่อมโยงกันผ่านระบบรากใต้ดิน
เนื้อหาของสารคดีช่วยกระตุ้นให้ชุมชนและคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมท้องถิ่นหันกลับมาทบทวนบทบาทของต้นไม้ที่มีต่อระบบนิเวศ จนนำไปสู่การผลักดันนโยบายครั้งประวัติศาสตร์ในที่สุด
ต้นไม้คือพันธมิตรสำคัญของเมือง
นายกเทศมนตรี Michel Bourdeau กล่าวว่า ต้นไม้มีบทบาทไม่ต่างจากโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเมือง เพราะช่วยลดความร้อน ปรับปรุงคุณภาพอากาศ และช่วยบริหารจัดการน้ำตามธรรมชาติ
เขายังเปรียบต้นไม้ว่าเป็น “พันธมิตรที่ยิ่งใหญ่ที่สุด” ของมนุษย์ เนื่องจากมีส่วนช่วยรับมือกับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและทำให้เมืองน่าอยู่มากขึ้น
ร่วมลงนามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิของต้นไม้
นอกจากมติในระดับท้องถิ่นแล้ว เมืองเทอร์ราส-โวเดรยยังเข้าร่วมลงนามใน “ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิของต้นไม้” ซึ่งมีหลักการสำคัญว่า ต้นไม้เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีคุณค่าต่อมนุษยชาติ และสิ่งมีชีวิตทุกชนิดบนโลกต่างพึ่งพาการดำรงอยู่ของต้นไม้
แนวคิดดังกล่าวยังเรียกร้องให้มนุษย์ปฏิบัติต่อต้นไม้ด้วยความเคารพและมองว่าเป็นส่วนหนึ่งของระบบชีวิตร่วมกันบนโลก
เตรียมออกกฎใหม่ ปลูกทดแทนทุกครั้งที่ต้องตัดต้นไม้
ในทางปฏิบัติ เมืองกำลังทบทวนข้อบัญญัติท้องถิ่นเพื่อเพิ่มมาตรการคุ้มครองต้นไม้ให้เข้มงวดขึ้น หากมีความจำเป็นต้องตัดต้นไม้ที่ตายหรือเสี่ยงอันตราย จะต้องปลูกต้นไม้ทดแทนทุกครั้ง
นอกจากนี้ยังมีแผนแจกกล้าไม้ให้ประชาชนเพื่อนำไปปลูกในพื้นที่ส่วนตัว เพื่อเพิ่มพื้นที่สีเขียวและร่มเงาให้กับชุมชนในระยะยาว
การตัดสินใจครั้งนี้สะท้อนแนวคิดใหม่ที่กำลังได้รับความสนใจทั่วโลก นั่นคือการมองธรรมชาติไม่ใช่เพียงทรัพยากร แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบชีวิตที่ควรได้รับสิทธิและการคุ้มครองเช่นเดียวกับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ
tags theglobeandmail
