ก้านบัวที่เราคุ้นเคยอาจกลายเป็นแหล่งพลังงานขนาดเล็กได้ในอนาคต เมื่อนักวิจัยจากจีนพัฒนาเครื่องกำเนิดไฟฟ้าที่ใช้โครงสร้างตามธรรมชาติของก้านบัว ร่วมกับแบคทีเรียที่ช่วยถ่ายโอนประจุไฟฟ้า โดยอาศัยการระเหยของน้ำเป็นตัวขับเคลื่อน และสามารถผลิตไฟฟ้าได้ต่อเนื่องนานกว่า 30 วัน
งานวิจัยจาก Fujian Agriculture and Forestry University (FAFU) ประเทศจีน เผยแพร่ในวารสารวิชาการ Device เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน 2026 โดยนำช่องทางรูพรุนภายในก้านบัวที่เรียงตัวในแนวตั้ง ซึ่งตามธรรมชาติทำหน้าที่ลำเลียงน้ำ มาประยุกต์เป็นโครงสร้างสำหรับสร้างกระแสไฟฟ้า พร้อมใช้แบคทีเรีย Geobacter sulfurreducens สร้างฟิล์มชีวภาพภายในช่องทาง เพื่อช่วยให้ไอออนเคลื่อนที่และถ่ายโอนประจุได้ดีขึ้น
ขั้นตอนการผลิตเริ่มจากนำก้านบัวแช่ในสารแขวนลอยแบคทีเรียเป็นเวลา 24 ชั่วโมง
ก่อนนำไปทำแห้งด้วยกระบวนการแช่เยือกแข็ง จากนั้นติดตั้งขั้วไฟฟ้าตาข่ายไทเทเนียมที่ปลายทั้งสองด้าน เมื่อจุ่มปลายด้านหนึ่งลงในน้ำ น้ำจะถูกดูดขึ้นผ่านช่องเล็ก ๆ ด้วยแรงแคปิลลารี หรือแรงที่ทำให้ของเหลวเคลื่อนที่ในท่อขนาดเล็ก ขณะที่น้ำด้านบนระเหยออกไป กระบวนการดังกล่าวทำให้เกิดการเคลื่อนที่และแยกประจุ จนเกิดแรงดันไฟฟ้าระหว่างขั้ว
ผลทดสอบพบว่าเครื่องกำเนิดไฟฟ้าหนึ่งชุดให้แรงดันไฟฟ้าวงจรเปิดสูงสุด 1.48 โวลต์ และมีกระแสไฟฟ้าลัดวงจรประมาณ 0.3 มิลลิแอมแปร์ในสภาวะคงตัว พร้อมความหนาแน่นกำลังไฟฟ้า 63 ไมโครวัตต์ต่อตารางเซนติเมตร ที่สำคัญคือสามารถรักษาการผลิตไฟฟ้าได้อย่างเสถียรนานกว่า 30 วัน ซึ่งแสดงให้เห็นถึงศักยภาพในการเก็บเกี่ยวพลังงานจากการระเหยของน้ำอย่างต่อเนื่อง
ทีมวิจัยยังทดลองนำอุปกรณ์หลายชุดมาต่อรวมกันเพื่อเพิ่มกำลังไฟฟ้า
โดยใช้ 3 ชุดต่ออนุกรมเพื่อจ่ายไฟให้เครื่องคิดเลข และ 6 ชุดสำหรับหลอดไฟขนาดเล็กกับจอ E-ink หรือหน้าจอที่ใช้พลังงานต่ำและแสดงผลคล้ายกระดาษ นอกจากนี้ ยังนำอุปกรณ์ 256 ชุดมาประกอบเป็นแผงขนาด 16 × 16 พร้อมวงจรแปลงแรงดันไฟฟ้า เพื่อทดลองจ่ายพลังงานให้โทรศัพท์มือถืออีกด้วย
นักวิจัยมองว่าเทคโนโลยีนี้อาจต่อยอดไปสู่อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่ต้องการพลังงานต่ำ เช่น เซนเซอร์ตรวจวัดความชื้นในดิน คุณภาพน้ำ และสภาพแวดล้อมในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งอาจช่วยลดการพึ่งพาแบตเตอรี่และลดภาระการเปลี่ยนหรือบำรุงรักษาอุปกรณ์ในอนาคต
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันเทคโนโลยียังอยู่ในขั้นทดลองและมีข้อจำกัดทั้งต้นทุนการเตรียมวัสดุ ความแตกต่างของก้านบัวแต่ละต้น และการสร้างฟิล์มแบคทีเรียที่อาจไม่สม่ำเสมอ ทำให้ยังไม่พร้อมสำหรับการผลิตเชิงอุตสาหกรรม ทีมวิจัยจึงกำลังมองหาวัสดุสังเคราะห์ที่เลียนแบบช่องทางรูพรุนของก้านบัว เพื่อควบคุมคุณสมบัติและผลิตได้สม่ำเสมอมากขึ้น
หากพัฒนาได้สำเร็จ แนวคิดการใช้พลังงานจากการระเหยของน้ำร่วมกับวัสดุชีวภาพ อาจกลายเป็นอีกทางเลือกสำหรับแหล่งพลังงานขนาดเล็กที่ทำงานต่อเนื่อง โดยเฉพาะอุปกรณ์เซนเซอร์และอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้พลังงานต่ำ
tags : scmp