ทีมนักวิจัยจากสถาบัน Picower เพื่อการเรียนรู้และจดจำรายงานความก้าวหน้าที่อาจพลิกแนวทางรักษา โรคตาขี้เกียจ (Amblyopia) ในผู้ใหญ่ หลังทดลองในหนูพบว่า การทำให้จอประสาทตาของตาข้างที่ขี้เกียจ ชาเป็นระยะสั้น สามารถกระตุ้นให้สมองฟื้นการตอบสนองต่อดวงตาข้างนั้นได้อีกครั้ง
การรักษาแบบใหม่ไม่ใช่การ “บังคับใช้”
ตาแข็งแรงเหมือนวิธีที่ใช้ในเด็ก แต่เป็นการตั้งใจปิดสัญญาณจากตาที่อ่อนแอชั่วคราว ผลลัพธ์ที่น่าสนใจคือเมื่อจอประสาทตาถูกทำให้ชาชั่วคราว โครงข่ายเชื่อมต่อระหว่างจอประสาทตากับสมองส่วนการมองเห็น (โดยเฉพาะบริเวณ Lateral Geniculate Nucleus หรือ LGN) จะเกิดการปล่อยคลื่นกิจกรรมแบบฉับพลัน (burst activity) ส่งผลให้สมองเริ่มปรับและสร้างการเชื่อมต่อใหม่ เปรียบเสมือนการ “รีสตาร์ท” ระบบการมองเห็น
งานวิจัยชิ้นนี้ต่อยอดจากผลการศึกษาก่อนหน้านี้ที่ชี้ว่า
การทำให้จอประสาทตาทั้งสองข้างหรือจอประสาทตาข้างที่แข็งแรงชา สามารถย้อนกลับการสูญเสียการมองเห็นได้ ในครั้งนี้นักวิจัยทดลองทำให้ ดวงตาที่ขี้เกียจเป็นฝ่ายชาตรงๆ ซึ่งกลับให้ผลฟื้นคืนการมองเห็นแม้ในสัตว์ที่เลยช่วงพัฒนาการในวัยเด็กไปแล้ว
ศาสตราจารย์ มาร์ค แบร์ (Mark Bear) หนึ่งในผู้วิจัยระบุว่า วิธีการนี้ “ปลุก” ตาที่ถูกละเลยให้กลับมาใช้งานได้อีกครั้ง โดยกลไกหลักมาจากกิจกรรมฉับพลันที่ส่งจาก LGN ไปยังคอร์เท็กซ์การมองเห็น ซึ่งช่วยเปิดหน้าต่างของพลาสติกภาพ (neural plasticity) ในสมองผู้ใหญ่
นักวิจัย MIT เตือนว่าผลลัพธ์ยังมาจากการทดลองในหนู
และต้องยืนยันซ้ำในสปีชีส์ที่มีระบบการมองเห็นใกล้เคียงมนุษย์มากขึ้นก่อนนำไปทดสอบในคน งานวิจัยฉบับนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Cell Reports และนักวิจัยมองว่าเป็นก้าวสำคัญที่ชี้ทางไปสู่แนวทางรักษาแบบใหม่สำหรับผู้ใหญ่ที่เป็นโรคตาขี้เกียจ จากสิ่งที่เคยคิดว่า “รักษาได้ยากหลังวัยเด็ก” อาจกลายเป็นปัญหาที่สามารถแก้ไขได้ด้วยการออกแบบการกระตุ้นเชิงประสาทอย่างแม่นยำในอนาคต
tags : newatlas
