ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เติบโตอย่างก้าวกระโดด ศูนย์ข้อมูล (Data Center) ก็ขยายตัวตามไปด้วย แต่ล่าสุดนักวิจัยออกมาเตือนว่า โครงสร้างพื้นฐานเบื้องหลัง AI อาจกำลังสร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมมากกว่าที่หลายคนคิด โดยพบว่าพื้นที่รอบศูนย์ข้อมูลบางแห่งอาจมีอุณหภูมิสูงกว่าปกติได้ถึง 9.1 องศาเซลเซียส
ชาวเมืองเริ่มสัมผัส "ความร้อนผิดปกติ"
ในช่วงเดือนมิถุนายน 2026 ชาวเมืองสเลา (Slough) ทางตะวันตกของกรุงลอนดอน ต้องเผชิญกับคลื่นความร้อนที่ทำให้อุณหภูมิพุ่งแตะ 36.7 องศาเซลเซียส หลายคนระบุว่ารู้สึกเหมือนกำลังถูกความร้อนแผดเผา และเริ่มตั้งข้อสังเกตว่า ศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ในพื้นที่อาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้สภาพอากาศร้อนกว่าปกติ
แม้ความร้อนจะเกิดจากหลายสาเหตุ ทั้งภาวะโลกร้อน สภาพอากาศแปรปรวน และการสะสมความร้อนของเมือง แต่ศูนย์ข้อมูลที่ทำงานตลอด 24 ชั่วโมงก็กำลังถูกจับตามองว่าเป็นแหล่งกำเนิดความร้อนอีกแห่งหนึ่ง
Data Center ปล่อย "ความร้อนเหลือทิ้ง" ตลอดเวลา
เบื้องหลังการทำงานของ AI คือเซิร์ฟเวอร์ประสิทธิภาพสูงจำนวนมหาศาลที่ต้องประมวลผลข้อมูลอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดความร้อนสะสมจำนวนมาก
เพื่อป้องกันระบบล่ม ศูนย์ข้อมูลจึงต้องใช้ระบบทำความเย็นขนาดใหญ่ในการระบายความร้อนออกจากอาคาร ก่อนปล่อย “ความร้อนเหลือทิ้ง” (Waste Heat) สู่สภาพแวดล้อมภายนอกอย่างต่อเนื่อง
งานวิจัยยืนยัน เกิด "เกาะความร้อนจากศูนย์ข้อมูล"
งานวิจัยที่นำโดย Andrea Marinoni จากมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ใช้ข้อมูลอุณหภูมิพื้นผิวโลกจากดาวเทียมย้อนหลังหลายสิบปี พบว่าศูนย์ข้อมูลสามารถก่อให้เกิดปรากฏการณ์ Data Heat Island Effect หรือ “เกาะความร้อนจากศูนย์ข้อมูล” ได้จริง
ผลการศึกษาระบุว่า โดยเฉลี่ยพื้นที่รอบ ศูนย์ข้อมูล จะมีอุณหภูมิสูงกว่าบริเวณโดยรอบประมาณ 2 องศาเซลเซียส แต่ในบางกรณีอาจเพิ่มขึ้นได้สูงถึง 9.1 องศาเซลเซียส และความร้อนยังสามารถแผ่กระจายออกไปได้ไกลถึง 10 กิโลเมตร
ปัจจุบันมีการประเมินว่าประชากรกว่า 340 ล้านคนทั่วโลก อาศัยอยู่ในรัศมีของศูนย์ข้อมูลเหล่านี้ ซึ่งอาจได้รับผลกระทบจากสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นโดยไม่รู้ตัว
แม้ AI จะช่วยยกระดับการใช้ชีวิตและธุรกิจในหลายด้าน แต่การขยายตัวของโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ก็เป็นอีกโจทย์สำคัญที่ต้องพัฒนาไปพร้อมกับการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อไม่ให้ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีกลายเป็นภาระของโลกในระยะยาว
tags : datacentremagazine
