ลองนึกภาพจักรยานสาธารณะที่เมื่อผู้ใช้ปั่นไปถึงจุดหมายแล้ว จักรยานสามารถขี่กลับไปยังสถานีที่ต้องการได้เอง โดยไม่ต้องมีเจ้าหน้าที่มารับส่ง นี่คือแนวคิดของ AutoBike โครงการจักรยานไร้คนขับจากทีมนักศึกษาห้องปฏิบัติการ Autonomous Systems Lab แห่ง ETH Zürich ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ที่ต้องการยกระดับระบบ Bike-Sharing ให้จัดการได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
แก้ปัญหาจักรยานไม่พอใช้ บางสถานีกลับไม่มีที่จอด
ระบบจักรยานสาธารณะเป็นหนึ่งในทางเลือกการเดินทางระยะสั้นที่ช่วยลดการพึ่งพารถยนต์ แต่ปัญหาที่ผู้ให้บริการต้องเจอคือจำนวนจักรยานในแต่ละสถานีไม่สมดุลกัน เช่น ผู้ใช้จำนวนมากปั่นจากสถานีหนึ่งไปยังอีกสถานีหนึ่ง ทำให้จุดต้นทางไม่มีจักรยานเหลือ ขณะที่จุดหมายปลายทางอาจมีจักรยานจอดแน่นจนไม่เหลือพื้นที่
ปัจจุบันผู้ให้บริการบางรายต้องใช้รถกระบะและเจ้าหน้าที่ขนย้ายจักรยานระหว่างสถานี เพื่อกระจายจำนวนจักรยานให้เหมาะสม วิธีนี้ต้องใช้ทั้งแรงงาน เวลา และค่าใช้จ่ายในการดำเนินงาน
AutoBike เปลี่ยนจักรยานทั่วไปให้ขับเคลื่อนตัวเองได้
แทนที่จะสร้างหุ่นยนต์รูปแบบใหม่ทั้งหมด ทีมพัฒนาเลือกนำจักรยานที่มีรูปลักษณ์และฟังก์ชันใกล้เคียงกับจักรยานทั่วไปมาปรับแต่งให้สามารถเคลื่อนที่แบบอัตโนมัติได้ แนวทางนี้ช่วยให้ตัวรถยังคงใช้งานร่วมกับโครงสร้างพื้นฐานของระบบจักรยานสาธารณะที่มีอยู่ได้
แม้ภายนอกจะดูคล้ายจักรยานธรรมดา แต่ภายในติดตั้งระบบควบคุมและอุปกรณ์หลายส่วน เช่น กลไกบังคับเลี้ยวที่ซ่อนอยู่ ล้อพยุงด้านข้างแบบพับเก็บได้ ระบบเบรกไฮดรอลิก และกล้อง เพื่อให้จักรยานสามารถทรงตัวและเคลื่อนที่ได้โดยไม่ต้องมีคนปั่น
ใช้ LiDAR สแกนสภาพแวดล้อมและวางเส้นทาง
หนึ่งในอุปกรณ์สำคัญของ AutoBike คือเซนเซอร์ LiDAR รุ่น Hesai JT128 ซึ่งทำหน้าที่ตรวจจับสภาพแวดล้อมรอบตัว โดยปล่อยและรับสัญญาณเลเซอร์เพื่อวัดระยะห่างจากวัตถุต่าง ๆ ก่อนนำข้อมูลมาสร้างภาพจำลองพื้นที่ในรูปแบบ 3D Point Cloud หรือกลุ่มจุดสามมิติ
ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ระบบประเมินตำแหน่งของจักรยาน ตรวจจับสิ่งกีดขวาง คำนวณพื้นที่ว่าง และเลือกเส้นทางที่เหมาะสมได้แบบเรียลไทม์ นอกจากนี้ LiDAR ยังสามารถทำงานได้ในสภาพแสงที่หลากหลาย จึงช่วยให้จักรยานรับรู้สภาพแวดล้อมได้โดยไม่ต้องพึ่งพากล้องเพียงอย่างเดียว
ทดสอบขี่เองในมหาวิทยาลัย สำเร็จ 75%
ทีมพัฒนาได้นำ AutoBike ไปทดสอบภายในพื้นที่ของ ETH Zürich โดยทดลองให้จักรยานเคลื่อนที่จากสถานีต้นทาง ผ่านลานกว้าง และเดินทางไปจอดยังสถานีปลายทางโดยไม่มีคนควบคุมการปั่น ผลการทดสอบพบว่าระบบทำภารกิจได้สำเร็จประมาณ 75% ของการทดลองทั้งหมด ถือเป็นก้าวสำคัญในการแสดงให้เห็นว่าจักรยานสามารถเคลื่อนที่และจัดการเส้นทางได้ด้วยตัวเอง อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวยังสะท้อนว่าระบบมีพื้นที่ให้พัฒนาต่อ โดยเฉพาะการเพิ่มความแม่นยำและความสม่ำเสมอในการทำงาน
อนาคต Bike-Sharing อาจมีจักรยานที่จัดการตัวเองได้
หากเทคโนโลยีนี้ได้รับการพัฒนาจนพร้อมใช้งานจริง AutoBike อาจช่วยลดภาระการขนย้ายจักรยานระหว่างสถานี และทำให้ผู้ให้บริการบริหารจำนวนจักรยานในแต่ละพื้นที่ได้ยืดหยุ่นขึ้น โดยเฉพาะเมืองที่มีความต้องการใช้งานแตกต่างกันในแต่ละช่วงเวลา
สำหรับประเทศไทย ซึ่งมีพื้นที่ท่องเที่ยวและเส้นทางปั่นจักรยานในเมือง เช่น ย่านเกาะรัตนโกสินทร์ แนวคิดจักรยานที่สามารถเคลื่อนที่กลับไปยังจุดจอดได้เองก็เป็นอีกหนึ่งเทคโนโลยีที่น่าจับตามอง อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อมูลว่าโครงการมีแผนนำไปใช้งานในประเทศไทย
tags : bikerumor
