ถ้า Data Center แห่งต่อไปของ AI ไม่ได้อยู่บนโลก แต่อยู่ในวงโคจรล่ะ? Google กำลังเดินหน้า Project Suncatcher ด้วยการส่งดาวเทียมต้นแบบชื่อ MVP ขึ้นสู่อวกาศ เพื่อทดสอบว่า ชิปประมวลผล AI ของบริษัทจะสามารถทำงานได้จริงภายใต้สภาพแวดล้อมสุดขั้วของอวกาศหรือไม่
ดาวเทียม MVP มีกำหนดเดินทางขึ้นสู่วงโคจรในวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ด้วยจรวด Falcon 9 ของ SpaceX ในภารกิจ Transporter-18 จาก Vandenberg Space Force Base รัฐแคลิฟอร์เนีย โดยเป็นภารกิจร่วมกับ Planet ซึ่งเป็นผู้พัฒนาแพลตฟอร์มดาวเทียมที่นำมาใช้ในการทดลองครั้งนี้
MVP คือห้องทดลอง AI ขนาดเล็กบนอวกาศ
ภายใน MVP ติดตั้ง Tensor Processing Unit หรือ TPU จำนวน 4 ตัว ซึ่งเป็นชิปที่ Google ออกแบบมาเพื่อเร่งการประมวลผลด้าน AI โดยกำลังประมวลผลรวมของระบบอยู่ในระดับใกล้เคียงกับเซิร์ฟเวอร์ Data Center ขนาดเล็กหนึ่งเครื่อง
พลังงานของดาวเทียมมาจากแผงโซลาร์เซลล์ที่ให้กำลังประมาณ 1 กิโลวัตต์ เพียงพอสำหรับการทดสอบงาน AI ขนาดเล็ก ขณะที่เป้าหมายของภารกิจไม่ได้อยู่ที่การสร้าง Data Center ใช้งานจริงทันที แต่ต้องการเก็บข้อมูลว่าอุปกรณ์ AI จะทำงานและรับมือกับสภาพแวดล้อมในวงโคจรได้ดีแค่ไหน
โจทย์ใหญ่ไม่ใช่แค่ “รัน AI” แต่ต้องรอดในอวกาศ
หนึ่งในความท้าทายสำคัญคือ รังสีในอวกาศ ซึ่งสามารถรบกวนการทำงานของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์และทำให้ข้อมูลเกิดความผิดพลาด เช่น Bit Flip หรือการเปลี่ยนสถานะของบิตจาก 0 เป็น 1 หรือจาก 1 เป็น 0
อีกปัญหาคือ ความร้อน เพราะในสุญญากาศไม่มีอากาศให้พัดลมหรือระบบระบายความร้อนแบบที่ใช้ใน Data Center บนโลกทำงานได้ตามปกติ Google จึงต้องออกแบบระบบถ่ายเทและระบายความร้อนผ่านวัสดุและโครงสร้างที่ช่วยนำความร้อนออกจากชิป ก่อนปล่อยออกสู่อวกาศด้วยการแผ่รังสี
ข้อจำกัดดังกล่าวทำให้การทดลองของ MVP ไม่ได้หมายถึงการเปิดเซิร์ฟเวอร์ AI ทำงานต่อเนื่องตลอดเวลา โดยข้อมูลจากรายงานระบุว่าระบบสามารถทำงานเป็นช่วง ๆ ประมาณ 15 นาทีต่อรอบ ก่อนหยุดเพื่อจัดการเรื่องความร้อน
ทำไม Google ถึงสนใจสร้าง Data Center บนอวกาศ?
แนวคิดของ Project Suncatcher คือการใช้ดาวเทียมที่ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์เพื่อผลิตพลังงานให้กับชิป AI โดย Google ระบุว่าแผงโซลาร์เซลล์ในวงโคจรที่เหมาะสมสามารถผลิตพลังงานได้มากกว่าบนโลกหลายเท่า และสามารถรับแสงอาทิตย์ได้เกือบต่อเนื่องในบางวงโคจร
หากแนวคิดนี้พัฒนาได้สำเร็จในอนาคต ก็อาจช่วยลดข้อจำกัดบางอย่างของ Data Center บนโลก ซึ่งต้องใช้ทั้งไฟฟ้า พื้นที่ และทรัพยากรสำหรับระบบระบายความร้อนจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม Google ยังมองโครงการนี้เป็นงานวิจัยระยะยาว และยอมรับว่ายังมีปัญหาทางวิศวกรรมอีกหลายด้านที่ต้องแก้ก่อนจะนำไปใช้งานในระดับใหญ่
จากดาวเทียมทดลอง สู่เครือข่าย AI บนอวกาศ
MVP ถือเป็นก้าวแรกของการทดสอบแนวคิดนี้ โดย Google วางแผนเดินหน้าทดลองดาวเทียมเพิ่มเติมในปี 2027 เพื่อทดสอบการเชื่อมต่อระหว่างดาวเทียมด้วย เลเซอร์ความเร็วสูง ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญหากต้องการให้ดาวเทียมหลายดวงทำงานร่วมกันเป็นคลัสเตอร์ประมวลผล AI ในภาพระยะยาว Google เคยนำเสนอแนวคิดเครือข่ายดาวเทียมจำนวนมากที่ทำงานร่วมกัน โดยข้อมูลจากเอกสารและรายงานเกี่ยวกับโครงการระบุเป้าหมายระดับประมาณ 80 ดวงขึ้นไป เพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI ในวงโคจร แต่แนวคิดดังกล่าวยังอยู่ในขั้นวิจัยและพัฒนา ไม่ใช่ระบบที่พร้อมใช้งานเชิงพาณิชย์ในปัจจุบัน
จุดเริ่มต้นของ Data Center ยุคใหม่?
Google ระบุชัดว่าการทดลองครั้งนี้เป็นการหาคำตอบว่า ฮาร์ดแวร์ AI จะสามารถอยู่รอดและทำงานในอวกาศได้จริงหรือไม่ ตั้งแต่แรงสั่นสะเทือนระหว่างการปล่อย รังสี ไปจนถึงการจัดการความร้อนในสุญญากาศ
MVP จึงยังไม่ใช่ Data Center บนอวกาศอย่างที่หลายคนอาจเข้าใจ แต่เป็นห้องทดลองลอยฟ้าที่จะช่วยให้ Google รู้ว่าเทคโนโลยีส่วนใดสามารถใช้งานได้ และส่วนใดต้องพัฒนาต่อ ก่อนขยับไปสู่ภารกิจที่ใหญ่ขึ้นในอนาคต
tags : TechSpot
